پرش به محتوای اصلی
دکتر محمدتقی فرزادفرد - فلوشیپ فوق تخصصی تشنج و صرع

دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم (BFED)

دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم (BFED) بیشتر در بیماران مبتلا به صرع کانونی خوش‌خیم کودکی دیده می‌شوند. این دشارژها معمولاً در کودکان 3 تا 15 ساله در نواحی مختلف مغز رخ می‌دهند، با پتانسیل‌هایی که در ناحیه مرکزی شایع‌تر هستند و برخی به همین دلیل برای تمام این دشارژها، صرف‌نظر از مکان‌یابی آن‌ها، از اصطلاح اسپایک‌های رولاندیک استفاده می‌کنند. بااین‌حال، بیش از یک‌سوم دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم (BFED) مکان‌یابی خارج از ناحیه سنتروتمپورال دارند.

کودکان جوان‌تر اغلب این اسپایک‌ها را در ناحیه اکسیپیتال دارند، درحالی‌که کودکان بزرگ‌تر این اسپایک‌ها را در نواحی مرکزی، تمپورال و فرونتال، در یک یا هر دو طرف مغز نشان می‌دهند. علاوه بر این، دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم در مشتق‌های خط میانی نیز مشاهده می‌شوند. شکل موج این پتانسیل‌ها بسیار مشخص است و شامل یک موج مثبت با دامنه پایین، به دنبال یک اسپایک منفی با دامده نسبتاً بالا می‌شود. اسپایک منفی اصلی سپس با یک موج مثبت نسبتاً بزرگ و در نهایت یک موج آهسته منفی دنبال می‌شود که تقریباً هیچ‌گاه از دامنه اسپایک منفی قبلی فراتر نمی‌رود.

نمودار EEG نشان‌دهنده دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم در ناحیه تمپوروسنترال چپ
دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم، تمپوروسنترال چپ.

این تصویر نمونه‌ای از دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم (BFED) را نشان می‌دهد که بیشتر در بیماران مبتلا به صرع کانونی خوش‌خیم کودکی دیده می‌شوند. شکل موج این پتانسیل‌ها بسیار مشخص است و شامل یک موج مثبت با دامنه پایین، به دنبال یک اسپایک منفی با دامنه نسبتاً بالا می‌شود. اسپایک منفی اصلی سپس با یک موج مثبت نسبتاً بزرگ و در نهایت یک موج آهسته منفی دنبال می‌شود.

نمودار EEG نشان‌دهنده دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم در ناحیه اکسیپیتال راست
دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم، اکسیپیتال راست.

در کودکان جوان‌تر، این اسپایک‌ها اغلب در ناحیه اکسیپیتال (پس‌سری) مغز مشاهده می‌شوند. این تصویر نمونه‌ای از دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم را در این ناحیه نشان می‌دهد.

نمودار EEG مقایسه‌ای دشارژهای صرعی در نواحی تمپورال راست و چپ
دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم، تمپورال راست و چپ. پسر 10 ساله با مشکلات یادگیری. هیچ شواهدی از صرع وجود ندارد. در مرحله 2 خواب، که با اسپین‌داپل‌های خواب مشخص می‌شود، اسپایک‌ها بیشتر در ناحیه تمپورال راست نسبت به ناحیه تمپورال چپ ظاهر می‌شوند. طبقه‌بندی EEG: غیرطبیعی III (خواب). این EEG دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم (BFED) را نشان می‌دهد که در حدود 2 درصد از کودکان سالم یافت می‌شوند. تنها حدود 8 درصد از بیماران با دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم تشنج‌های بالینی دارند.

کودکان بزرگ‌تر ممکن است این اسپایک‌ها را در نواحی مرکزی، تمپورال و فرونتال، در یک یا هر دو طرف مغز نشان دهند. این تصویر دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم را در نواحی تمپورال راست و چپ یک پسر 10 ساله با مشکلات یادگیری نشان می‌دهد. این دشارژها در حالت خواب‌آلودگی یا خواب سبک به‌طور قابل‌توجهی در فرکانس افزایش می‌یابند و اغلب به‌صورت سری رخ می‌دهند.

دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم اغلب در ساحل قدامی سولکوس مرکزی تولید می‌شوند، و الکترودهای پوست سر یک دیپل را ثبت می‌کنند. این دشارژها معمولاً در دوران نوجوانی به‌صورت خودبه‌خود ناپدید می‌شوند. نکته مهم این است که تقریباً 2 تا 4 درصد از کودکان سالم نیز این دشارژها را دارند. تنها بخش بسیار کوچکی (8 درصد) از کودکانی که دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم دارند، تشنج‌های صرعی را تجربه می‌کنند.

دشارژهای صرعی کانونی خوش‌خیم به دلیل ارتباطشان با صرع کانونی خوش‌خیم کودکی به‌عنوان غیرطبیعی III طبقه‌بندی می‌شوند.