آرتیفکتهای EEG
راهنمای تخصصی شناخت و تحلیل نویزهای الکتروانسفالوگرافی
ماهیت آرتیفکت در EEG
در دنیای الکتروانسفالوگرافی، هر سیگنالی که ریشه در فعالیتهای عصبی مغز نداشته باشد، تحت عنوان آرتیفکت شناخته میشود. به دلیل دامنه بسیار پایین امواج مغزی (در حد میکروولت)، این سیگنالها به شدت در معرض آلودگی با نویزهای محیطی و بیولوژیکی هستند.
آرتیفکتها لزوماً “دادههای مزاحم” نیستند؛ برخی از آنها مانند نیستاگموس یا آریتمیهای قلبی، سرنخهای بالینی ارزشمندی برای متخصص فراهم میکنند.
طبقهبندی و شناسایی
آرتیفکتها به دو دسته کلی بیولوژیک (ناشی از بدن بیمار) و غیربیولوژیک (ناشی از تجهیزات و محیط) تقسیم میشوند.
تحلیل دقیق “توزیع میدان پتانسیل” به ما میگوید که آیا موج مشاهده شده یک پدیده مغزی است یا ناشی از جابجایی الکترود بر روی پوست سر.
آرتیفکتهای غیربیولوژیک (فنی)
پاپ الکترود (Electrode Pop)
این پدیده زمانی رخ میدهد که اتصال یک الکترود به طور لحظهای دچار اختلال شود. نتیجه آن بهصورت یک موج نوکتیز (شبیه مثلث) در تمام کانالهایی که از آن الکترود استفاده میکنند، ظاهر میشود.
پل الکترولیتی (Electrode Bridging)
استفاده بیش از حد از ژل رسانا باعث اتصال کوتاه بین دو الکترود مجاور میشود. در این حالت، سیگنال بین این دو نقطه کاملاً صاف (Flat) به نظر میرسد، چرا که اختلاف ولتاژی وجود ندارد.
آرتیفکتهای بالستیک و محیطی
حرکات ریتمیک ناشی از نبض یا لرزشهای بدن (مانند ترمور در بیماری پارکینسون) باعث ایجاد امواج متناوب در EEG میشود.
