دکتر محمدتقی فرزادفرد
فلوشیپ فوق تخصصی صرع
Department of Electroencephalography
ثبت الکتروانسفالوگرام (EEG)
ثبت الکتروانسفالوگرام (EEG) بر اساس یک توالی استاندارد انجام میشود. الکترودها (ترجیحاً از جنس نقره/کلرید نقره) مطابق با سیستم 10/20 قرار داده میشوند. برای ثبتهای طولانیمدت، از الکترودهای نقرهای با روکش طلا برای محافظت از پوست استفاده میشود. مقاومت الکترودها اندازهگیری میشود (مقدار ایدهآل: کمتر از 5 کیلواهم) و کالیبراسیون دستگاه انجام میشود.
کالیبراسیون شامل تزریق یک سیگنال موج مربعی با دامنه مشخص به ورودی تمام کانالها است. یک ثبت استاندارد ۲۰ دقیقه طول میکشد و باید در یک اتاق آرام و قابل تاریک شدن انجام شود. هیچ عامل حواسپرتی مانند تلفن همراه یا بازیهای کامپیوتری نباید وجود داشته باشد. کودکان بیقرار باید توسط یک فرد آشنا همراهی شوند. در صورت لزوم، میتوان به کودک شیر داد.
برای ایجاد آرامش و راحتی، تمام EEGها با بیمارانی که روی تخت راحت دراز کشیدهاند ثبت میشود. تمام الکترودهای سیستم 10/20 و دو الکترود گوش در برابر یک مرجع (CPZ) که در سیستم 10/20 نیست، در دستگاههای EEG دیجیتال ثبت میشوند. الکتروکاردیوگرام (ECG) به طور همزمان از طریق الکترودهای روی مچ دست ثبت میشود. برای ثبتهای طولانی EEG، الکترودهای ECG روی قفسه سینه قرار میگیرند.
ثبتهای اضافی الکترومیوگرام سطحی (EMG) میتوانند برای مستندسازی میوکلونوس یا میوکلونوس منفی استفاده شوند. در ابتدای ثبت، واکنشپذیری فعالیت پسزمینه خلفی چندین بار با درخواست از بیمار برای باز و بسته کردن چشمها بررسی میشود. پس از آن، بیمار باید با چشمان بسته آرام بماند. اتاقی که EEG در آن ثبت میشود باید آرام و راحت باشد.
تنظیمات اولیه برای ثبت EEG
تنظیمات پیشفرض برای بهره (gain) و فیلترها در جدول زیر فهرست شدهاند. این تنظیمات به آمپلیفایرهای معمولی اشاره دارند. به طور کلی، EEG باید با حداکثر وضوح و حداقل فیلتر ممکن ثبت شود.
| پارامتر / کانال | بهره (میکروولت بر سانتیمتر) | فرکانس قطع پایین (Hz) | فرکانس قطع بالا (Hz) | نرخ نمونهبرداری افقی | وضوح عمودی |
|---|---|---|---|---|---|
| EEG | 70 μV/s | 0.5 - 1 | 70 | > 200 Hz | > 12 bit |
| EOG | ~ 200 μV/s | 0.1 | 70 | - | - |
| ECG | 500 - 1000 μV/s | 0.5 | 70 | - | - |
| EMG | متغیر (Individual) | 5 - 10 | 100 | - | - |
دامنه EEG روی نمایشگر کامپیوتر باید به گونهای تنظیم شود که پتانسیلهای EEG به طور بهینه نمایش داده شوند، اما از همپوشانی کانالها باید اجتناب شود. استثناء، فیلتر نویز 50/60 هرتز برای ثبتهای EEG در واحدهای مراقبت ویژه (ICU) است، جایی که تجهیزات اطراف میتوانند این نوع تداخل را ایجاد کنند.
ثبت EEG نوزادان
ثبت EEG در نوزادان به طور قابل توجهی با ثبت EEG در بزرگسالان یا کودکان متفاوت است. سر نوزادان بسیار کوچک است و الکترودهای فرونتوپولار نشاندهنده فعالیت EEG بسیار کمی هستند. بنابراین، الکترودهای فرونتوپولار 10/20 (FP1 و FP2) و فرونتال فوقانی (F3 و F4) با الکترودهایی در نصف فاصله بین FP2 و F4 یا FP1 و F3 جایگزین میشوند.
| شماره کانال | جفت الکترودها |
|---|---|
| 1 | AF3 - C3 |
| 2 | C3 - O1 |
| 3 | AF3 - T7 |
| 4 | T7 - O1 |
| 5 | AF4 - C4 |
| 6 | C4 - O2 |
| 7 | AF4 - T8 |
| 8 | T8 - O2 |
| 9 | FZ - CZ |
| 10 | CZ - PZ |
الزامات ثبت پلیگرافیک نوزادان:
- ثبت مداوم ریتم تنفس
- ثبت فعالیت EMG نوزادی
- ثبت حرکات چشم (EOG)
- ثبت پیوسته نوار قلب (ECG)
ثبتهای پلیگرافیک بهدستآمده به این ترتیب برای ارزیابی بیداری یا خواب بودن نوزاد و تعیین مرحله خواب در حال ثبت ضروری هستند. در تفسیر ثبتهای نوزادی، ثبت یک چرخه کامل بیداری-خواب بسیار مهم است.