الگوهای تشنج EEG
بررسی جامع الگوهای الکتروانسفالوگرافی در تشنجهای صرعی و غیرصرعی
مقدمه
ثبت تشنجها با استفاده از الکتروانسفالوگرافی (EEG) معمولاً بهصورت همزمان با ویدئو انجام میشود و غالباً تنها در ثبتهای طولانیمدت موفقیتآمیز است. به دلیل کوتاه بودن زمان ثبت در EEG روتین، ثبت تشنجها بهندرت اتفاق میافتد. در بیماران سرپایی، ثبت پسایکتال (postictal) شایعتر است.
پس از تشنج، بیماران اغلب دچار استوپور و گیجی میشوند، و EEG معمولاً کندی منطقهای یا ژنرالیزه را نشان میدهد. مکانیابی کندی موضعی بهطور نزدیک با الگوی تشنج EEG مرتبط است.
الگوی تشنج EEG ژنرالیزه
الگوی تشنج EEG، ژنرالیزه؛ تشنج صرعی
بیمار زن ۲۱ ساله مبتلا به صرع ابسانس. بررسی ویدئو بهصورت آهسته تأیید کرد که کلمه "اتو" در طول burst اسپایک-ویوها ارائه شده است.
الگوی تشنج EEG، ژنرالیزه؛ تشنج تونیک دوطرفه
تشنجهای تونیک دوطرفه در صرعهای ژنرالیزه معمولاً با الگوی تشنج EEG ژنرالیزه همراه هستند.
الگوی تشنج EEG، ژنرالیزه؛ تضعیف فعالیت
گاهی فعالیت ایکتال با فرکانس بالا میتواند دامنهای چنان پایین داشته باشد که در مقایسه با فعالیت پسزمینه پیشایکتال، تقریباً بهصورت تضعیف ظاهر شود.
مونتاژ طولی دوقطبی. بیمار زن ۲۱ ساله مبتلا به صرع ابسانس. بیمار در پاسخ به محرک صوتی (بیپ؛ فلش آبی) که توسط تکنسین EEG ارائه شد، نتوانست واکنش نشان دهد (دکمه را فشار دهد)، اما کلمهای ("اتو") که در این فاز به او ارائه شده بود را به خاطر آورد. کمی بعد، بیمار بهطور مناسب پاسخ داد (یعنی دکمه را در پاسخ به محرک صوتی فشار داد). بنابراین، اختلال هوشیاری (تشنج دیالپتیک، "تشنج ابسانس") وجود نداشت، بلکه ناتوانی ایکتال در شروع پاسخ حرکتی (تشنج آکینتیک) مشاهده شد.
طبقهبندی EEG
- غیرطبیعی III (بیدار)
- تشنج EEG: الگوی تشنج EEG؛ ژنرالیزه (اسپایک-ویوها)
- تشنج آکینتیک
آپنه ایکتال
آپنه ایکتال
بیمار ۴۳ ساله با انفارکت کوچک تمپوروپاریتال چپ با منشأ ناشناخته. اولین علامت این تشنج، آپنه مرکزی بود که ۷ ثانیه طول کشید.
مشتق طولی دوقطبی. بیمار ۴۳ ساله با انفارکت کوچک تمپوروپاریتال چپ با منشأ ناشناخته. اولین علامت این تشنج، آپنه مرکزی بود که ۷ ثانیه طول کشید و تقریباً ۴۵ ثانیه بعد با کاهش اندک اشباع اکسیژن به ۸۸٪ (خط پایه، ۹۲-۹۵٪) همراه بود. این با هیچ تغییر قابلتوجهی در ضربان قلب همراه نبود و در طول دوره آپنه هیچ تغییری در EEG مشاهده نشد. در طول آپنه، EEG همچنان الگوی خواب مشابه را نشان میداد و هیچ آرتیفکت عضلانی یا حرکتی وجود نداشت.
طبقهبندی EEG
- غیرطبیعی III (خواب)
- تشنج: الگوی تشنج EEG، تمپورال چپ (تتا پاروکسیسمال)
- تشنج وجتاتیو (آپنه)
الگوی تشنج EEG فرونتال
الگوی تشنج EEG، فرونتال میانی چپ؛ تشنج تونیک دوطرفه
بیمار زن ۲۹ ساله مبتلا به صرع لوب فرونتال چپ مقاوم به دارو. الگوی تشنج با فرکانس بالا در فرونتال میانی چپ ایجاد میشود.
الگوی تشنج EEG، فرونتوپولار راست
بیمار ۷۹ ساله با مننژیوم فرونتال راست که روز قبل دچار اولین تشنج تونیک-کلونیک ژنرالیزه شده بود.
الگوی تشنج EEG، فرونتال غیرلترالیزه؛ انتشار به تمپورال راست
نمونهای از انتشار الگوی تشنج از ناحیه فرونتال به تمپورال راست.
مونتاژ طولی دوقطبی. بیمار زن ۲۹ ساله مبتلا به صرع لوب فرونتال چپ مقاوم به دارو. الگوی تشنج با فرکانس بالا در فرونتال میانی چپ (الکترودهای F3 و FZ، فلش آبی) از یک K-کمپلکس (فلش خاکستری) ایجاد میشود. آرتیفکت عضلانی با دامنه بالا، شروع تشنج تونیک دوطرفه را نشان میدهد.
طبقهبندی EEG
- غیرطبیعی (بیدار)
- تشنج: الگوی تشنج EEG، F3 = FZ > FP1
- تشنج تونیک دوطرفه
الگوی تشنج EEG تمپورال
الگوی تشنج EEG، تمپورال میانی چپ
نمونهای از الگوی تشنج در ناحیه تمپورال میانی چپ.
الگوی تشنج EEG، تمپورال میانی چپ (ادامه)
پس از تتای پاروکسیسمال، EEG دشارژهای صرعی تکراری پاروکسیسمال در FT9 را نشان داد.
الگوی تشنج EEG تهاجمی، تمپورال میانی چپ؛ انتشار به فرونتال چپ
نمونهای از الگوی تشنج تهاجمی در ناحیه تمپورال میانی چپ با انتشار به فرونتال چپ.
مونتاژ طولی دوقطبی. پس از تتای پاروکسیسمال، EEG دشارژهای صرعی تکراری پاروکسیسمال در FT9 را نشان داد. الگوی تشنج EEG با اتوماتیسمهای دستی تکراری و از دست دادن هوشیاری (تشنج اتوموتور) همراه بود.
طبقهبندی EEG
- غیرطبیعی III (بیدار)
- تشنج: الگوی تشنج EEG، FT9
- تشنج اتوموتور
نتیجهگیری
الگوهای تشنج EEG در صرعهای ژنرالیزه اغلب مشابه یا بسیار شبیه به الگوهای انترایکتال هستند، با این تفاوت که مدتزمان آنها طولانیتر است. الگوهای تشنج EEG در اپیزودهای صرعی موضعی بسیار متغیر هستند، اما دشارژهای صرعی بهطور قابلتوجهی در فرکانس، دامنه، مورفولوژی و توزیع تغییر میکنند.
توزیع الگوی تشنج EEG در ابتدای تشنج بهطور قابلاعتماد منطقه صرعزا را لترالیزه میکند. تغییرات ایکتال EEG بهعنوان الگوی تشنج EEG یا الگوی وضعیت EEG طبقهبندی میشوند، بسته به اینکه بیمار تشنج صرعی یا وضعیت صرعی داشته باشد.
در طبقهبندی چهاربعدی صرع، طبقهبندی تشنج صرعی بالینی (وضعیت) صرفاً بر اساس ویژگیهای سمیولوژیکال تشنج است و باید بهطور مستقل از الگوی تشنج (وضعیت) EEG تعریف شود. الگوی تشنج EEG بیماران مبتلا به صرع موضعی تنها یک قطعه اطلاعات بالینی قابلتوجه دارد، یعنی لترالیزاسیون اولیه الگوی تشنج EEG که بهجز در موارد نادر، منطقه صرعزا را بهدرستی لترالیزه میکند.